آبشار و كوه
بهشهر و آبشار سنگ نو

 

از ساري‌ مركز استان‌ مازندران‌ اگر به‌ سوي‌ گرگان‌ مركز استان‌ گلستان‌ روانه‌ شوي‌ ،طبيعت‌ زيباي‌ دو سوي‌ جاده‌ سراسري‌ كه‌ بخشي‌ از راه‌ ترانزيت‌ شرق‌ و غرب‌ جهان‌ محسوب‌ مي‌شودو چندي‌ است‌ به‌صورت‌ بزرگراه‌ درآمده‌ چشم‌ را همواره‌ مي‌نوازد. سمت‌ جنوبي‌ بزرگراه‌ رشته‌ كوه‌هاي‌ هميشه‌سبز درهم‌ تنيده‌ البرز با پوشش‌ گياهي‌ متنوع‌ و در سمت‌ شمالي‌ بزرگراه‌ مزارع‌ و باغات‌ سرسبز مركبات‌ كه‌ هيچگاه‌ از سرسبزي‌ بري‌ نمي‌شود،هر بيننده‌يي‌ را مسحور خود مي‌سازد. روستاي‌ كس‌لت‌ را كه‌ پشت‌ سر بگذاري‌ پاي‌ به‌ سرزمين‌ بهشهر گذاردي‌ كه‌ زماني‌ نه‌ چندان‌ دور اشرف‌اش‌ مي‌خواندند كه‌ روايت‌ است‌ كه‌ برگرفته‌ از نام‌ مادر شاه‌ عباس‌ صفوي‌ كه‌ متولد همين‌ شهر بوده‌ است‌،مي‌باشد. پيشترها خرگوران‌ مي‌ناميدندش‌ تا اينكه‌ پاره‌ يي‌ از شاهان‌ سلسله‌ صفوي‌ آنجا را براي‌ استراحت‌ و اقامت‌ مناسب‌ پنداشتند. تا آغاز دوره‌ سلطنت‌ رضاشاه‌ پهلوي‌ همچنان‌ اشرف‌ ناميده‌ مي‌شد كه‌ بعد از آن‌ در دوره‌ رضاشاه‌ به‌ بهشهر تغيير نام‌ يافت‌. همانطور كه‌ در جاده‌ به‌ سمت‌ شرق‌ در حركتي‌ از دور قصر بسيار زيبايي‌ بر پيش‌آمدگي‌ رشته‌كوهي‌ نظرت‌ را بشدت‌ جلب‌ مي‌كند. كاخ‌ صفي‌آباد بازمانده‌ از دوران‌ شكوهمند شاهان‌ صفوي‌ استوار و پابرجا با شكوهي‌ خيره‌كننده‌ سربرآسما ن‌ مي‌سايد. برشتاب‌ خود مي‌افزايي‌ تا زودتر خود را به‌ كاخ‌ برساني‌ . اما فراموش‌ نبايد كرد تنها طبيعت‌ سرشار از خرمي‌ دو طرف‌ جاده‌ و اين‌ كاخ‌ زيبا نيست‌. بلكه‌ نقطه‌ به‌ نقطه‌ و جاي‌ جاي‌ سرزمين‌ بهشهر زيباست‌ . روستاهاي‌ در تنگ‌ هم‌ لميده‌ با معماري‌هاي‌ ويژه‌ و امامزاده‌هاي‌ بي‌شمار با معماري‌هاي‌ چند صد ساله‌ كه‌ هنوز پابرجا مانده‌اند از منتهي‌ اليه‌ رشته‌ كوههاي‌ استان‌ سمنان‌ تا پاي‌ درياي‌ آرام‌ مازندران‌ براستي‌ نواري‌ است‌ سحرانگيز كه‌ گاه‌ انگار مناظري‌ خيالي‌ را متصور گشته‌يي‌ . هنوز به‌ كاخ‌ صفي‌آباد نزديك‌ نشده‌يي‌. ابتدا در روستاي‌ شهيدآباد )تروجن‌(دو غار پيش‌ از تاريخ‌ كمربند و هس‌وتس‌و كه‌ زيستگاه‌ طبيعي‌ بشر اوليه‌ بوده‌ و جزو آؤار به‌ ؤبت‌ رسيده‌ جهاني‌ است‌ را بايد ببيني‌ و در ذهن‌، پلي‌ به‌ گذشته‌هاي‌ بسيار دور آغاز تمدن‌ بشر بزني‌. از كاخ‌ صفي‌آباد و شهر ممنوعه‌ كه‌ دور از دسترس‌ مانده‌ است‌ كه‌ بگذريم‌ به‌ مركز شهر به‌ باغشاه‌ )پارك‌ ملت‌(و يا باغ‌ شهرداري‌ فعلي‌ خواهيد رسيد. باغي‌ پلكاني‌ و يادگار دوران‌ باغ‌سازي‌ شاهان‌ صفوي‌ با آب‌نماها و حوض‌هايي‌ چند كه‌ با آبروهايي‌ با گذرهاي‌ دو طرفه‌ به‌ هم‌ وصل‌ گشته‌ كه‌ در انتهاي‌ نزديك‌ به‌ دامنه‌ كوه‌ به‌ قصري‌ منتهي‌ مي‌شود كه‌ باغشاه‌ مي‌ ناميدندش‌ و ا كنون‌ در اختيار شهرداري‌ بهشهر است‌ و جزو آؤار به‌ ؤبت‌ رسيده‌ ميراث‌ فرهنگي‌. باغ‌ و قصري‌ بسيار زيبا و چند صد ساله‌ با سروهاي‌ تنومندي‌ كه‌ هر يك‌ به‌ تنهايي‌ اؤري‌ است‌ باستاني‌ كه‌ سرو شيراز در مقابلشان‌ سرخمانيده‌ است‌. اما حيف‌ و هزاران‌ افسوس‌ كه‌ اين‌ باغ‌ زيبا و قصر تاريخي‌ و سروهاي‌ با قدمتش‌ در حصار تنگ‌ شهرداري‌ محبوس‌ مانده‌ و از آن‌ صرفاص به‌ عنوان‌ ساختمان‌ اداري‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد. حيف‌، باز هم‌ حيف‌ كه‌ از اين‌ منبع‌ سرشار درآمدي‌ صنعت‌ گردشگري‌ و سودي‌ عايد شهري‌ كه‌ چندين‌ سال‌ است‌ صنعت‌ نساجي‌ و تنها منبع‌ درآمدي‌ چندين‌ دهه‌ آن‌ با ركود مواجه‌ است‌،نمي‌شود. همچنان‌ بعد از باغشاه‌ و كاخ‌ درون‌ آن‌ به‌ كاخ‌ چشمه‌ عمارت‌ مي‌رسيد كه‌ محوطه‌ اطراف‌ آن‌ همچون‌ باغشاه‌ پلكاني‌ وسرسبز و با درختاني‌ كهنسال‌ و زيبا بوده‌ و اكنون‌ از بين‌ رفته‌ و تنها خرابه‌يي‌ از آن‌ باقي‌مانده‌ است‌ و چندي‌ است‌ خرابه‌هاي‌ كاخ‌ از طرف‌ اداره‌ حفظ‌ آؤار باستاني‌ در دست‌ مرمت‌ است‌. در دل‌ كاخ‌چشمه‌ عمارت‌، چشمه‌يي‌ مي‌جوشد كه‌ آب‌ گواراي‌ آن‌ سالها تنها منبع‌ آب‌ شرب‌ شهر بوده‌ است‌. كجايند دلسوزان‌ واقعي‌ حفظ‌ ميراث‌ گذشتگان‌ اين‌ مرز و بوم‌ كه‌ همتي‌ كنند و آستيني‌ بالا زنند و شكوه‌ چند صد سال‌ پيش‌ از اين‌ باغ‌ تو در تو و هفت‌ پلكا ني‌ و تاسيسات‌ جانبي‌ آن‌ را زنده‌ كنند و به‌ جهانيان‌ در اين‌ گذرگه‌ شرق‌ و غرب‌ نشان‌ دهند كه‌ تنها اصفهان‌ نصف‌ جهان‌ نيست‌ بلكه‌ شهرستان‌ بهشهر در اوج‌ شكوه‌ سلسله‌ صفوي‌ پايتخت‌ نيمه‌يي‌ از سال‌ )زمستاني‌(آن‌ شاهان‌ بود و دست‌ كمي‌ از اصفهان‌ نداشته‌ است‌. وجود محله‌ نقاشان‌، فراشان‌ و گرجي‌ها خود يادگاري‌ از شكوه‌ اين‌ شهر در عصر صفوي‌ مي‌تواند باشد. پس‌ از آنكه‌ از چشمه‌ عمارت‌ گذشتي‌ چند كيلومتري‌ از شهر خارج‌ نشده‌يي‌ كه‌ در سمت‌ جنوبي‌ جاده‌ تابلوي‌ عباس‌ آباد خود را مي‌نماياند. جاده‌يي‌ مارپيچ‌ در دل‌ دامنه‌ سبز كوه‌ تو را به‌ خود مي‌خواند البته‌ نه‌ همچون‌ جاده‌ كاخ‌ صفي‌آباد كه‌ به‌ شهر ممنوعه‌ منتهي‌ مي‌شود. اين‌ بار به‌ سمت‌ استخر )سد و درياچه‌( عباس‌ آباد كه‌ خرابه‌هاي‌ به‌ جا مانده‌ از آن‌ يادگار تاريخ‌ گذشته‌ ما در عصر صفوي‌ است‌ تو را به‌ گذشته‌ها پيوند خواهد داد. البته‌ اقدامات‌ اوليه‌يي‌ در جهت‌ صنعت‌ گردشگري‌ شده‌ است‌ هر چند ناچيز اما اقدامات‌ چند جانبه‌ و جانانه‌ و در خوري‌ از جانب‌ مسوولان‌ را مي‌طلبد هم‌ از جانب‌ ميراث‌ داران‌ تاريخي‌ كشور و هم‌ از جانب‌ متوليان‌ صنعت‌ گردشگري‌ و هم‌ از جانب‌ شوراي‌ شهر. براستي‌ كه‌ هر چه‌ امكانات‌ سرمايه‌گذاري‌ در استخر زيباي‌ عباس‌ آباد و تاسيسات‌ به‌ جا مانده‌ از آن‌ فراهم‌ آيد كم‌ است‌. درياچه‌يي‌ كوچك‌ و زيبا و چشمه‌هاي‌ متعدد آب‌ گواراي‌ نزديك‌ آن‌ در ارتفاعات‌ جنگلي‌ مشرف‌ بر بهشهر با خرابه‌هاي‌ قصر باقي‌مانده‌ در ميان‌ آن‌ كه‌ هنوز پس‌ از گذشت‌ ساليان‌ سال‌ آب‌ گردآمده‌ در پشت‌ سد تاريجي‌ و دريچه‌ تنظيم‌ آب‌ پشت‌ آن‌ كام‌ سوخته‌ زمين‌هاي‌ زراعي‌ پايين‌ دست‌ را سيراب‌ مي‌سازد خرابه‌ قصر ميان‌ درياچه‌، برج‌هاي‌ ديده‌باني‌ و خرابه‌هاي‌ قصرهاي‌ به‌ جا مانده‌ از دوران‌ صفوي‌ اطراف‌ درياچه‌ همتي‌ عالي‌ را مي‌طلبد كه‌ بازسازي‌ شده‌ و به‌ صورت‌ قطب‌ گردشگري‌ نه‌ تنها بهشهر و مازندران‌ بله‌ كشور و جهان‌ درآيد كه‌ در اين‌ نوشته‌ كوتاه‌ جاي‌ پرداختن‌ بدان‌ نيست‌. در پايين‌ دست‌ اين‌ درياچه‌ زيباي‌ در دل‌ جنگل‌ گر به‌ سمت‌ ريا روانه‌ شوي‌ خليج‌ بي‌نظير ميانكاله‌ كه‌ جزو محدود زيست‌گاه‌هاي‌ طبيعي‌ )حيات‌ وحش‌( به‌ ؤبت‌ رسيده‌ جهاني‌ است‌. حيران‌ مانده‌ام‌ از كجاها بگويم‌ كه‌ كلامي‌ را فهرست‌ وار جا نگذاشته‌ باشم‌. از آبشار زيباي‌ سنگ‌ نو در پايين‌ دست‌ كاخ‌ ممنوعه‌ صفي‌ آباد بگويم‌ كه‌ راه‌ دسترسي‌ مناسب‌ نداشته‌ و با كور راهي‌ در دل‌ دره‌ مي‌توان‌ به‌ آن‌ دست‌ يافت‌ و يا از چشمه‌ زيباي‌ پلنگ‌ خيل‌ در دل‌ جنگل‌ در پايين‌ دست‌ غربي‌ عمارت‌ صفي‌آباد بگويم‌ كه‌ مهجور مانده‌ است‌ يا از روستاهاي‌ بي‌شمار مناطق‌ كوهستاني‌ هزار جريب‌ كه‌ هر روستايش‌ يادگاري‌ از تاريخ‌ چند هزار ساله‌ اين‌ مرز و بوم‌ است‌ هنوز واژه‌هايي‌ بكر پارسي‌ پهلوي‌ در گويش‌ هايشان‌ مستتر است‌ و جاي‌ جاي‌ آن‌ با آؤار باستاني‌ فراموش‌ شده‌ تا مرز شهرستان‌ دامغان‌ در استان‌ سمنان‌ ادامه‌ مي‌يابد. از ساحل‌ آ رام‌ درياي‌ شهر بگويم‌ كه‌ بي‌هيچ‌ جاده‌يي‌ درخور و تاسيسات‌ اقامتي‌ مناسب‌ بلااستفاده‌ مانده‌ در جايي‌ كه‌ از جاده‌ ترانزيتي‌ شهر كه‌ به‌ شهر مشهد مقدس‌ منتهي‌ مي‌شود ميليون‌ها مسافر سالانه‌ گذر مي‌كنند و دريغ‌ از امكان‌ اقامتي‌ مناسب‌ در عباس‌آباد و دريا كه‌ بخشي‌ از ميلياردها ريالي‌ را كه‌ درطول‌ سال‌ از اين‌ گذرگاه‌ مي‌گذرد جذب‌ كند.در پايان‌ به‌ نظر مي‌ رسد كه‌ اقداماتي‌ چند از قبيل‌ احداث‌ تله‌ كابين‌ بر فراز كاخ‌هايي‌ كه‌ نام‌ برده‌ شد و طبيعت‌ زيباي‌ اطراف‌ آن‌ تا زيستگاه‌ طبيعي‌ جهاني‌ ميانكاله‌ احداث‌ مهمانسراهاي‌ متعدد با اقامتگاه‌هاي‌ مناسب‌ با هر بودجه‌يي‌ در جنب‌ آن‌ احداث‌ جاده‌هاي‌ مناسب‌ دسترسي‌ به‌ آبشار سنگ‌ نو و خليج‌ ميانكاله‌ و آب‌ هاي‌ آرام‌ كنارآن‌ و دريا با اقامتگاه‌ها و تفريحگاه‌هاي‌ مناسب‌ و مدرن‌ و ارزان‌ كه‌ از آرامترين‌ بخش‌ درياي‌ مازندران‌ است‌ براي‌ استفاده‌ هر چه‌ بهتر از امكان‌ خدادادي‌ و تفريحي‌ و آب‌ درماني‌ آن‌ و رفع‌ حصر از قصر تاريخي‌ صفي‌آباد و شهرك‌ اقامتي‌ زيباي‌ آن‌ و خروج‌ اداره‌ شهرداري‌ از ميان‌ باغشاه‌ و قصر واقع‌ در آن‌ و احداث‌ مجتمعي‌ بزرگ‌ و چند منظوره‌ جهت‌ اجتماعات‌ و نمايش‌ فيلم‌ و اجراي‌ نمايش‌ و جشن‌ها كه‌ جاي‌ آن‌ واقعا خالي‌ است‌ و بالاخره‌ هر اقدام‌ لازمه‌ و مفيد ي‌ كه‌ در جهت‌ پيشبرد صنعت‌ گردشگري‌ در جهان‌ امروز لازم‌ است‌ بايد صورت‌ پذيرد -- صادق زاد مهر - روزنامة اعتماد - 82/2/23

پيام هاي ديگران ()        link        دوشنبه ٢۱ فروردین ،۱۳۸٥ - مجيد اسكندري